Maraton to 42,195 km. Najszybszy człowiek pokonał ten dystans w 1 h 59 min 30 s, najwolniejszy w nieco ponad 54 lata. Pomiędzy nimi zdecydowana większość amatorów melduje się na mecie w czasie od 3 h 30 do 5 h, a średni czas maratonu na największych biegach świata w 2026 roku wyniósł około 4 h 25.
W tym przewodniku zebraliśmy wszystko, co wiadomo o czasach w maratonie: średnią i medianę według płci, wieku i kraju, wyniki z wielkich biegów 2026 roku, rekordy świata i rekordy krajowe, rekordy w kategoriach wiekowych oraz najbardziej zaskakujące wyniki w historii. Każda liczba ma źródło, a tam, gdzie źródła się rozjeżdżają, piszemy o tym wprost.
Najważniejsze liczby
| Punkt odniesienia | Wartość |
|---|---|
| Dystans | 42,195 km, czyli 26,2 mili |
| Rekord świata mężczyzn | 1 h 59 min 30 s, Sabastian Sawe, Londyn, 26 kwietnia 2026 |
| Rekord świata kobiet | 2 h 09 min 56 s, Ruth Chepngetich, Chicago, 13 października 2024 |
| Średni czas, 7 wielkich maratonów 2026 | 4 h 25 min 17 s (328 485 osób na mecie) |
| Średni czas w Maratonie Paryskim 2026 | 4 h 13 min 22 s; mediana 4 h 08 min 46 s |
| Średni czas na świecie (badanie RunRepeat) | 4 h 29 min 53 s: 4 h 21 u mężczyzn, 4 h 48 u kobiet |
| Odsetek biegaczy poniżej 3 h, wielkie maratony 2026 | 6,5% |
| Odsetek biegaczy poniżej 4 h | mniej więcej co czwarty |
| Najczęstszy czas na mecie | tuż poniżej 4 h (3 h 58) |
Ile km ma maraton?
Maraton ma 42,195 kilometra, czyli 26,2188 mili (26 mil i 385 jardów). Dystans jest taki sam na całym świecie, na każdym atestowanym biegu.
Nie zawsze tak było. Maraton na pierwszych nowożytnych igrzyskach olimpijskich, w Atenach w 1896 roku, liczył około 40 km. Ten z igrzysk w Londynie w 1908 roku startował spod zamku Windsor i kończył się przed lożą królewską na stadionie White City: 42,195 km. Legenda głosi, że trasę wydłużono, by rodzina królewska mogła oglądać start; AIMS, stowarzyszenie biegów ulicznych, przypomina jednak, że trasę o tej długości opublikowano już w listopadzie 1907 roku. W 1920 roku w Antwerpii maraton olimpijski miał jeszcze 42,750 km. IAAF przyjęła londyński dystans 27 maja 1921 roku, a igrzyska stosują go od 1924 roku.
Sama nazwa pochodzi od żołnierza, który miał przybiec z Maratonu do Aten z wieścią o zwycięstwie nad Persami w 490 roku p.n.e., po czym zmarł z wyczerpania. To jednak późna opowieść: Herodot pisze przede wszystkim o biegu Filippidesa z Aten do Sparty, około 240 km w dwa dni. Konkurencję zaproponował Michel Bréal na kongresie w 1894 roku, który wskrzesił igrzyska, i to on ufundował puchar dla zwycięzcy.
Aby przeliczyć tempo na kilometr na tempo na milę lub odwrotnie, skorzystaj z naszego przelicznika tempa km ↔ mile.
Jaki jest średni czas maratonu?
Na świecie
Największe opublikowane badanie na ten temat, przeprowadzone przez RunRepeat na 19,6 mln wyników z lat 2008-2018, podaje średni czas 4 h 29 min 53 s: 4 h 21 min 03 s u mężczyzn i 4 h 48 min 45 s u kobiet. Różnica między nimi wynosi około 28 minut.
Średni czas wyraźnie się wydłużył, odkąd maraton stał się masowy. Na podstawie 107 mln wyników ten sam zespół wyliczył 3 h 52 min 35 s w 1986 roku i 4 h 32 min 49 s w 2018 roku. Maraton nie jest już zarezerwowany dla zaprawionych biegaczy: dziś startuje się w nim po to, żeby ukończyć, a nie tylko po wynik.
Na wielkich maratonach 2026 roku
| Maraton 2026 | Na mecie | Średni czas | Mężczyźni | Kobiety |
|---|---|---|---|---|
| Boston | 29 033 | 3 h 38 min 40 s | ||
| Berlin | 50 069 | 4 h 16 min 55 s | 4 h 06 min 55 s | 4 h 34 min 52 s |
| Tokio | 37 567 | 4 h 25 min 09 s | ||
| Sydney | 36 259 | 4 h 28 min 05 s | ||
| Chicago | 54 581 | 4 h 30 min 04 s | 4 h 14 min 24 s | 4 h 48 min 23 s |
| Londyn | 59 830 | 4 h 36 min 28 s | ||
| Nowy Jork | 61 146 | 4 h 37 min 30 s | 4 h 23 min 31 s | 4 h 53 min 00 s |
| Łącznie | 328 485 | 4 h 25 min 17 s |
Boston jest wyjątkiem: większość uczestników musi się tam zakwalifikować z minimalnym wynikiem, stąd średnia o godzinę lepsza niż w Londynie czy Nowym Jorku. Berlin, słynący z płaskiej trasy, jest najszybszym z maratonów otwartych dla wszystkich.
W Maratonie Paryskim
W 2026 roku Maraton Paryski sklasyfikował 57 516 osób według analizy Running with Rock (inne zestawienia podają 57 464). Średni czas: 4 h 13 min 22 s. Mężczyźni: 4 h 04 min 41 s; kobiety: 4 h 32 min 04 s. W 2025 roku średnia wyniosła 4 h 10 min 54 s, poniżej 3 godzin pobiegło 2077 osób, a średni wiek uczestnika wynosił 37 lat.
Średnia czy mediana: na czym polega różnica?
Mediana to czas, który dzieli stawkę na pół: połowa biegaczy kończy przed nim, połowa po nim. Średnią w górę ciągną najwolniejsi uczestnicy, którzy potrafią biec sześć czy siedem godzin. Dlatego mediana jest prawie zawsze szybsza niż średnia.
| Paryż 2026 | Średnia | Mediana |
|---|---|---|
| Wszyscy | 4 h 13 min 22 s | 4 h 08 min 46 s |
| Mężczyźni | 4 h 04 min 41 s | 3 h 59 min 11 s |
| Kobiety | 4 h 32 min 04 s | 4 h 27 min 27 s |
Mówiąc wprost: w Paryżu mężczyzna, który złamał 4 godziny, był szybszy niż połowa mężczyzn. Kobieta z czasem poniżej 4 h 27 była szybsza niż połowa kobiet.
Średni czas maratonu według wieku
Najszybciej biega się maraton między 25. a 45. rokiem życia, ale różnice w porównaniu z innymi grupami wiekowymi są mniejsze, niż się wydaje. Na podstawie 432 562 osób, które ukończyły maratony w USA w 2024 roku, RunRepeat podaje:
| Wiek | Średni czas (USA, 2024) |
|---|---|
| 18-24 lata | 4 h 19 |
| 25-34 lata | 4 h 27 |
| 35-44 lata | 4 h 29 |
| 45-54 lata | 4 h 38 |
| 55-64 lata | 4 h 58 |
| 65 lat i więcej | 5 h 35 |
Najmłodsi wcale nie muszą mieć najlepszej średniej: wielu z nich biegnie swój pierwszy maraton. W danych światowych najlepszą średnią mają nawet 30-50-latkowie (4 h 24 w 2018 roku). Badanie obejmujące ponad 300 000 mężczyzn startujących w Maratonie Sztokholmskim wskazuje, że szczyt formy amatora przypada średnio na 34. rok życia. U zawodowców szczyt wypada między 25. a 35. rokiem życia, a potem wyniki pogarszają się o około 2,5% rocznie.
Średni wiek maratończyka na świecie to około 40 lat, a w Maratonie Paryskim 37 lat.
Kobiety i mężczyźni
Średnia różnica między mężczyznami a kobietami wynosi wśród amatorów około 25-30 minut, czyli 10-12%. W elicie procentowo jest podobnie: 2 h 09 min 56 s wobec 1 h 59 min 30 s w rekordach świata, czyli 8,7%.
Udział kobiet mocno wzrósł. W 2018 roku stanowiły 32% osób kończących maratony na świecie, w USA w 2024 roku około 41%, w Paryżu w 2026 roku 32%, a w Nowym Jorku w 2026 roku 47% (28 942 kobiety na 61 146 osób na mecie). Sześćdziesiąt lat temu nie wolno im było startować w wielkich maratonach.
Średni czas według kraju
Według RunRepeat najszybsi przeciętnie są maratończycy ze Szwajcarii (3 h 50), Holandii (3 h 52) i Hiszpanii (3 h 52); hiszpańscy mężczyźni mają najlepszą średnią wśród mężczyzn, 3 h 49 min 09 s. Na drugim końcu zestawienia są Filipiny (5 h 25), Indie (5 h 05) i Meksyk (4 h 53). Te różnice wynikają głównie z tego, kto w danym kraju biega maraton: tam, gdzie startują w nim głównie wytrenowani biegacze, średnia jest szybka; tam, gdzie przyciąga tłumy debiutantów, jest wolniejsza.
Sub-3, 3:30, 4 h: magiczne bariery
Tempo, które trzeba utrzymać
| Cel | Tempo na km | Tempo na milę | Prędkość |
|---|---|---|---|
| 1 h 59 min 30 s (rekord świata) | 2 min 50 s | 4 min 33 s | 21,2 km/h |
| 2 h 30 | 3 min 33 s | 5 min 43 s | 16,9 km/h |
| 3 h | 4 min 16 s | 6 min 52 s | 14,1 km/h |
| 3 h 15 | 4 min 37 s | 7 min 26 s | 13,0 km/h |
| 3 h 30 | 4 min 59 s | 8 min 01 s | 12,1 km/h |
| 3 h 45 | 5 min 20 s | 8 min 35 s | 11,3 km/h |
| 4 h | 5 min 41 s | 9 min 09 s | 10,5 km/h |
| 4 h 30 | 6 min 24 s | 10 min 18 s | 9,4 km/h |
| 5 h | 7 min 07 s | 11 min 27 s | 8,4 km/h |
| 6 h | 8 min 32 s | 13 min 44 s | 7,0 km/h |
Pełną tabelę, minuta po minucie, znajdziesz w naszej tabeli temp maratońskich.
Kto łamie 3 godziny?
Maraton poniżej 3 godzin to wciąż rzadkość: 6,5% osób na mecie siedmiu wielkich maratonów 2026 roku. Odsetek waha się od 20,1% w Bostonie, gdzie startują zakwalifikowani biegacze, do 2,9% w Nowym Jorku, przy 7,5% w Berlinie, 6,1% w Chicago i 5,5% w Londynie. Mniej więcej co czwarty biegacz kończy poniżej 4 godzin.
Efekt „tuż poniżej 4 godzin”
Czasy na mecie nie rozkładają się przypadkowo. Badanie opublikowane w 2017 roku w Management Science przez Erica Allena, Patricię Dechow, Devina Pope'a i George'a Wu, oparte na blisko 10 mln wyników, pokazuje wyraźne zagęszczenie biegaczy tuż poniżej okrągłych liczb: 3 h, 3 h 30, 4 h. Biegacze przyspieszają na ostatnich kilometrach, żeby zmieścić się pod wyznaczoną sobie granicą.
Dobrze widać to na przykładzie Maratonu Nowojorskiego 2026: 2714 biegaczy ukończyło go w ciągu 5 minut przed upływem 4 godzin, wobec 1916 w ciągu 5 minut po, czyli o około 42% więcej. Podobnie przy 3 h (636 wobec 473) i przy 5 h (1862 wobec 1376). Z tego samego powodu najczęstszym czasem na mecie jest 3 h 58.
Minima kwalifikacyjne do Bostonu
Maraton Bostoński jest punktem odniesienia dla wielu amatorów. Minima kwalifikacyjne na lata 2027 i 2028:
| Wiek | Mężczyźni | Kobiety |
|---|---|---|
| 18-34 lata | 2 h 55 | 3 h 25 |
| 35-39 lat | 3 h 00 | 3 h 30 |
| 40-44 lata | 3 h 05 | 3 h 35 |
| 45-49 lat | 3 h 15 | 3 h 45 |
| 50-54 lata | 3 h 20 | 3 h 50 |
| 55-59 lat | 3 h 30 | 4 h 00 |
| 60-64 lata | 3 h 50 | 4 h 20 |
| 65-69 lat | 4 h 05 | 4 h 35 |
| 70-74 lata | 4 h 20 | 4 h 50 |
| 75-79 lat | 4 h 35 | 5 h 05 |
| 80 lat i więcej | 4 h 50 | 5 h 20 |
Samo minimum nie wystarcza: na edycję 2027 trzeba było być o 5 min 17 s szybszym od tabeli, żeby zostać przyjętym. Wszystkie szczegóły znajdziesz w naszym artykule o progu i zapisach na Maraton Bostoński 2027.
Rekord świata w maratonie i inne rekordy
Aktualne rekordy świata
| Rekord | Czas | Zawodnik | Miejsce i data |
|---|---|---|---|
| Mężczyźni | 1 h 59 min 30 s | Sabastian Sawe (Kenia) | Londyn, 26 kwietnia 2026 |
| Kobiety (bieg mieszany) | 2 h 09 min 56 s | Ruth Chepngetich (Kenia) | Chicago, 13 października 2024 |
| Kobiety (bieg tylko dla kobiet) | 2 h 15 min 41 s | Tigst Assefa (Etiopia) | Londyn, 26 kwietnia 2026 |
26 kwietnia 2026 roku przejdzie do historii. W Londynie Sabastian Sawe jako pierwszy człowiek przebiegł oficjalny maraton w mniej niż dwie godziny, a drugą połowę dystansu pokonał w 59 min 01 s. Za nim Yomif Kejelcha ukończył swój pierwszy maraton w 1 h 59 min 41 s, a Jacob Kiplimo w 2 h 00 min 28 s: trzech zawodników poniżej poprzedniego rekordu Kelvina Kiptuma (2 h 00 min 35 s, Chicago 2023). World Athletics zatwierdziła rekord w lipcu 2026 roku.
Rekord Ruth Chepngetich, pierwszy kobiecy maraton poniżej 2 h 10, pozostaje w mocy mimo trzyletniej dyskwalifikacji nałożonej na nią w październiku 2025 roku za pozytywny wynik kontroli z marca 2025 roku: anulowano wyłącznie jej wyniki uzyskane po tej kontroli.
Dlaczego 1 h 59 min 40 s Kipchoge nie jest rekordem
12 października 2019 roku w Wiedniu Eliud Kipchoge przebiegł 42,195 km w 1 h 59 min 40 s. Nie były to jednak zawody, tylko zorganizowana próba: wokół niego zmieniało się 41 pacemakerów, samochód wyświetlał na asfalcie tempo do utrzymania, a napoje podawano mu z roweru. Wynik nigdy więc nie został zatwierdzony, ale pokazał, że barierę da się złamać.
Kamienie milowe
| Bariera | Pierwszy, który ją złamał | Czas | Bieg |
|---|---|---|---|
| Poniżej 2 h 10 (mężczyźni) | Derek Clayton | 2 h 09 min 36 s | Fukuoka, 1967 |
| Poniżej 3 h (kobiety) | Beth Bonner | 2 h 55 min 22 s | Nowy Jork, 1971 |
| Poniżej 2 h 30 (kobiety) | Grete Waitz | 2 h 27 min 33 s | Nowy Jork, 1979 |
| Poniżej 2 h 20 (kobiety) | Naoko Takahashi | 2 h 19 min 46 s | Berlin, 2001 |
| Poniżej 2 h 05 (mężczyźni) | Paul Tergat | 2 h 04 min 55 s | Berlin, 2003 |
| Poniżej 2 h 03 (mężczyźni) | Dennis Kimetto | 2 h 02 min 57 s | Berlin, 2014 |
| Poniżej 2 h 01 (mężczyźni) | Kelvin Kiptum | 2 h 00 min 35 s | Chicago, 2023 |
| Poniżej 2 h 10 (kobiety) | Ruth Chepngetich | 2 h 09 min 56 s | Chicago, 2024 |
| Poniżej 2 h (mężczyźni) | Sabastian Sawe | 1 h 59 min 30 s | Londyn, 2026 |
Rekord Pauli Radcliffe, 2 h 15 min 25 s w Londynie w 2003 roku, przetrwał szesnaście lat, zanim poprawiła go Brigid Kosgei (2 h 14 min 04 s, Chicago 2019).
Rekordy krajowe w Europie
| Kraj | Mężczyźni | Kobiety |
|---|---|---|
| Polska | Henryk Szost, 2 h 07 min 39 s (2012) | Aleksandra Lisowska, 2 h 24 min 59 s (2025) |
| Francja | Morhad Amdouni, 2 h 03 min 47 s (Sewilla, 2024) | Mekdes Woldu, 2 h 23 min 13 s (Barcelona, 2025)* |
| Niemcy | Amanal Petros, 2 h 04 min 03 s (2025) | Irina Mikitenko, 2 h 19 min 19 s (2008) |
| Holandia | Abdi Nageeye, 2 h 04 min 20 s (2025) | Sifan Hassan, 2 h 13 min 44 s (2023) |
| Norwegia | Awet Nftalem Kibrab, 2 h 04 min 24 s (2025) | Ingrid Kristiansen, 2 h 21 min 06 s (1985) |
| Włochy | Iliass Aouani, 2 h 04 min 26 s (Tokio, 2026) | Sofiia Yaremchuk, 2 h 23 min 14 s (2025) |
| Wielka Brytania | Mo Farah, 2 h 05 min 11 s (2018) | Paula Radcliffe, 2 h 15 min 25 s (2003) |
| Hiszpania | Tariku Novales, 2 h 05 min 48 s (2023) | Majida Maayouf, 2 h 21 min 27 s (2023) |
| Szwecja | Suldan Hassan, 2 h 05 min 57 s (2025) | Abeba Aregawi, 2 h 23 min 12 s (2026) |
| Portugalia | António Pinto, 2 h 06 min 36 s (2000) | Rosa Mota, 2 h 23 min 29 s (1985) |
| Rumunia | Nicolae Soare, 2 h 11 min 58 s (2025) | Joan Chelimo, 2 h 18 min 04 s (2022) |
| Litwa | Česlovas Kundrotas, 2 h 12 min 35 s (1997) | Živilė Balčiūnaitė, 2 h 25 min 15 s (2005) |
*Przy naszej ostatniej weryfikacji francuska federacja oznaczała zatwierdzenie tego rekordu jako „do potwierdzenia”. Czasy z lat 2025 i 2026 mogły zostać od tego czasu poprawione; rozstrzygające są dane krajowych federacji.
Rekordy w kategoriach wiekowych
Maraton to jedna z konkurencji, w których najdłużej utrzymuje się wysoką formę. Kilka zatwierdzonych rekordów świata weteranów:
| Kategoria | Mężczyźni | Kobiety |
|---|---|---|
| 40-44 lata | 2 h 04 min 19 s, Kenenisa Bekele (2023) | 2 h 19 min 52 s, Helalia Johannes (2020) |
| 45-49 lat | 2 h 21 min 34 s, Sinead Diver (2022) | |
| 55-59 lat | 2 h 45 min 51 s, Jenny Hitchings (2023) | |
| 60-64 lata | 2 h 49 min 45 s, Jenny Hitchings (2023) | |
| 75-79 lat | 3 h 04 min 54 s, Ed Whitlock (2007) | |
| 80-84 lata | 3 h 15 min 54 s, Ed Whitlock (2011) | |
| 85-89 lat | 3 h 56 min 38 s, Ed Whitlock (2016) |
W 2026 roku padło kilka rekordów weteranów, które czekają na zatwierdzenie, w tym rekord kategorii 60-64 lata Francuza Mohammeda El Yamaniego, 2 h 28 min 28 s w Sewilli w lutym, oraz rekord kategorii 70-74 lata Koreańczyka Shin Haeng-cheola, 2 h 54 min 18 s w Seulu. Kanadyjczyk Ed Whitlock był w 2003 roku pierwszym mężczyzną po siedemdziesiątce, który złamał 3 godziny.
Wyniki, które przeszły do historii
Spiridon Louis, 2 h 58 min 50 s (Ateny, 1896). Grecki pasterz wygrywa pierwszy maraton olimpijski, na dystansie około 40 km, przy szalejących z radości trybunach.
Dorando Pietri, 2 h 54 min 46 s (Londyn, 1908). Włoch wbiega na stadion jako pierwszy, kilka razy się przewraca i mija linię mety podtrzymywany przez sędziów. Zostaje zdyskwalifikowany, zwycięzcą ogłoszono Amerykanina Johnny'ego Hayesa, a królowa Aleksandra wręcza Pietriemu puchar na pocieszenie.
Abebe Bikila, 2 h 15 min 16 s (Rzym, 1960). Etiopczyk wygrywa maraton olimpijski boso, z najlepszym wynikiem na świecie. To wciąż rekord Guinnessa w maratonie biegniętym boso. Cztery lata później, już w butach, wygrywa w Tokio z czasem 2 h 12 min 11 s.
Kathrine Switzer, około 4 h 20 (Boston, 1967). Zapisana jako „K.V. Switzer”, zostaje pierwszą kobietą, która przebiegła Boston z numerem startowym, choć jeden z sędziów próbował go jej zerwać w trakcie biegu. Bobbi Gibb, która pobiegła bez numeru, dotarła na metę godzinę wcześniej. Numer 261 Switzer został zastrzeżony. Kobiety oficjalnie dopuszczono do startu w Bostonie dopiero w 1972 roku.
Rosie Ruiz, 2 h 31 min 56 s (Boston, 1980). Najsłynniejszy anulowany wynik w historii: dołączyła do biegu tuż przed metą. Osiem dni później zwycięstwo przyznano Jacqueline Gareau, z czasem 2 h 34 min 28 s.
Paula Radcliffe, 2 h 15 min 25 s (Londyn, 2003). Rekord tak bardzo wyprzedzający swoje czasy, że przetrwał szesnaście lat.
Sabastian Sawe, 1 h 59 min 30 s (Londyn, 2026). Pierwszy oficjalny maraton poniżej dwóch godzin.
Najbardziej nietypowe wyniki
Najdłuższy maraton w historii: 54 lata, 8 miesięcy, 6 dni, 5 h 32 min 20 s. Japończyk Shizo Kanakuri wycofuje się z olimpijskiego maratonu w Sztokholmie w 1912 roku, wyczerpany upałem, i wraca do domu, nikogo nie uprzedzając. Przez pięćdziesiąt lat uznawany w Szwecji za zaginionego, w 1967 roku zostaje zaproszony, by dokończyć bieg. Księga rekordów Guinnessa odnotowuje to jako najdłuższy czas ukończenia maratonu.
5 dni, 8 h i 29 min w skafandrze nurka. W 2002 roku Lloyd Scott pokonuje trasę Maratonu Londyńskiego w ważącym około 59 kg skafandrze nurkowym, zbierając pieniądze na cele charytatywne. Od tamtej pory Maraton Londyński wymaga ukończenia biegu tego samego dnia.
Najbardziej zaskakujące rekordy Guinnessa:
| Wyzwanie | Czas | Rekordzista |
|---|---|---|
| Bieg w garniturze i krawacie | 2 h 38 min 21 s | Jason Hunt, Melbourne 2025 |
| Z wózkiem dziecięcym (mężczyźni) | 2 h 31 min 22 s | Calum Neff, Toronto 2016 |
| Z wózkiem dziecięcym (kobiety) | 3 h 02 min 54 s | Alyssa Puttkammer, 2023 |
| Z żonglowaniem trzema piłkami | 2 h 47 min 52 s | Benjamin Balbeur, Namur 2025 |
| Dwoje biegaczy skutych kajdankami | 3 h 08 min 46 s | Andy i Caroline Brown, Berlin 2023 |
| Bieg tyłem | 3 h 43 min 39 s | Xu Zhenjun, Pekin 2004 |
| Z lodówką na plecach | 3 h 53 min 14 s | Samu Taina, Helsinki 2024 |
| W przebraniu wielkiego buta | 3 h 54 min 17 s | Paul Bennett, Londyn 2019 |
| Boso (kobiety) | 2 h 45 min 34 s | Pham Thi Binh, 2013 |
Na samym Maratonie Londyńskim 2026 ustanowiono 38 rekordów Guinnessa, w tym maraton w 2 h 27 min 41 s w przebraniu postaci literackiej.
Najstarszy maratończyk. W 2011 roku Brytyjczyk hinduskiego pochodzenia Fauja Singh ukończył maraton w Toronto w 8 h 25 min 16 s, mając według dokumentów 100 lat. Ponieważ nie zachował się akt urodzenia z 1911 roku, rekordu nigdy nie zatwierdzono. Wśród kobiet najstarszą uznaną przez Guinnessa maratonką jest Amerykanka Mathea Allansmith: 11 h 19 min 49 s w Honolulu w 2022 roku, w wieku 92 lat.
Najwytrwalszy. Amerykanin Larry Macon przebiegł 239 maratonów w jednym roku kalendarzowym.
Co wpływa na czas w maratonie
Temperatura. To czynnik o największej sile. Badanie Ely'ego i współpracowników (2007) pokazuje, że najlepsi mężczyźni tracą 1,7% wydajności, gdy temperatura rośnie z 5-10 °C do 10-15 °C, i nawet 4,5% przy 20-25 °C. Wolniejsi biegacze, którzy dłużej pozostają na słońcu, tracą więcej. W 2007 roku Maraton Chicagowski przerwano przy 31 °C: ponad 10 000 biegaczy nie mogło go ukończyć.
Trasa. Przewyższenia, zakręty, wiatr i nawierzchnia zmieniają wynik o kilka minut. Berlin, Walencja czy Chicago uchodzą za szybkie. Od 2027 roku Boston nakłada korektę na wyniki kwalifikacyjne uzyskane na trasach ze spadkiem wysokości.
Buty. Buty z płytką karbonową dały biegaczom zysk rzędu kilku procent. Analiza „New York Timesa”, obejmująca blisko 280 000 wyników ze Stravy, szacowała w 2019 roku, że biegacze w Vaporfly byli o 4-5% szybsi od średniej.
Wiek i doświadczenie. Pierwszy maraton zwykle biegnie się ostrożnie; drugi czy trzeci jest na ogół szybszy o kilka minut.
Trening. To jedyny czynnik, który w pełni zależy od ciebie. Plan dopasowany do twojego celu, z długimi wybieganiami i pracą w tempie maratońskim, znaczy dużo więcej niż para butów.
Gdzie jesteś? Dobry czas w maratonie
Aby oszacować swój czas w maratonie na podstawie wyniku na 10 km lub w półmaratonie, skorzystaj z naszego kalkulatora ekwiwalentów czasu. Żeby ustalić tempo potrzebne do realizacji celu, nasz kalkulator tempa przeliczy je na kilometr i na milę.
Punkty odniesienia dla amatora:
- Poniżej 3 h: rzadki poziom, około 5% osób na mecie.
- 3 h do 3 h 30: bardzo dobry poziom, pierwsza ćwiartka stawki.
- 3 h 30 do 4 h: lepiej niż połowa biegaczy na większości maratonów.
- 4 h do 4 h 30: okolice średniego czasu.
- Powyżej 4 h 30: wolniejsza połowa stawki, w której jest wielu debiutantów. Ukończenie maratonu to i tak duże osiągnięcie.
Najczęściej zadawane pytania
Ile km ma maraton? 42,195 km, czyli 26,2 mili. Dystans ustalono w 1921 roku, a na igrzyskach olimpijskich obowiązuje od 1924 roku.
Jaki jest średni czas maratonu? Około 4 h 25 na wielkich maratonach świata w 2026 roku i około 4 h 30 dla wszystkich maratonów według badania RunRepeat. W Paryżu w 2026 roku wyniósł 4 h 13.
Jaki jest średni czas maratonu u kobiet? Około 4 h 30-4 h 50 w zależności od biegu: 4 h 32 w Paryżu w 2026 roku, 4 h 35 w Berlinie, 4 h 48 w Chicago, 4 h 53 w Nowym Jorku.
Jaki jest średni czas maratonu u mężczyzn? Około 4 h 05-4 h 25: 4 h 05 w Paryżu w 2026 roku, 4 h 07 w Berlinie, 4 h 14 w Chicago, 4 h 24 w Nowym Jorku.
Jaki jest dobry czas w maratonie? Wszystko zależy od wieku i płci. Wynik poniżej 4 godzin daje mężczyźnie miejsce w lepszej połowie stawki w Paryżu; u kobiety ten sam efekt daje wynik poniżej 4 h 27. Poniżej 3 godzin kończy mniej więcej co dwudziesta osoba na mecie.
Ile wynosi rekord świata w maratonie? 1 h 59 min 30 s u mężczyzn (Sabastian Sawe, Londyn 2026) i 2 h 09 min 56 s u kobiet (Ruth Chepngetich, Chicago 2024).
Ile wynosi rekord Polski w maratonie? 2 h 07 min 39 s u mężczyzn (Henryk Szost, 2012) i 2 h 24 min 59 s u kobiet (Aleksandra Lisowska, 2025).
Ile trwa przejście maratonu marszem? Przy 5-6 km/h od 7 h do 8 h 30. Wiele maratonów zamyka trasę 6-7 godzin po starcie: przed zapisaniem się sprawdź limit czasu swojego biegu.
W jakim wieku biega się maraton najszybciej? Amator osiąga szczyt średnio około 34. roku życia, zawodowiec między 25. a 35. rokiem życia. Różnice pozostają jednak niewielkie mniej więcej do 50. roku życia.
RunRun układa twój plan maratoński na podstawie ostatnich wyników i celu, niezależnie od tego, czy chcesz po prostu ukończyć, złamać 4 godziny, czy celujesz w 3 godziny. Treningi dopasowują się co tydzień do tego, co naprawdę biegasz. Zobacz nasze plany treningowe.
Główne źródła: RunRepeat – wyniki w maratonie według krajów · RunRepeat – State of Running · RunRepeat – maratony w USA 2025 · The Running Channel – średnie czasy 2026 · The Running Channel – sub-3 w 2026 · Running with Rock – Paryż 2026 · Marathons.com – Paryż 2025 · Marathon Handbook – Nowy Jork 2026 · Allen i in., Management Science · Ely i in., MSSE 2007 · World Athletics – historia rekordu · Marathon Handbook – zatwierdzenie rekordów Sawe i Assefy · AIMS – historia dystansu · B.A.A. – kwalifikacja do Bostonu · Guinness World Records · Culture Athlé – rekordy Francji