Czwartek 15 października, godz. 22:00, Ravine Blanche w Saint-Pierre. Kiedy padnie sygnał startu 34. edycji Diagonale des Fous, 2 800 zawodników będzie miało przed sobą bieg, którego nikt z nich jeszcze nigdy nie przebiegł. Po raz pierwszy w historii Diagonale nie przebiegnie przez Cilaos. W zamian: Kerveguen, Caverne Dufour, las Bélouve, Hell-Bourg i przebudowane przejście przez Mafate. W sumie 180 km i 10 200 m przewyższenia, czyli najdłuższa edycja w historii.
A na tej zupełnie nowej trasie stawka, którą u-Trail opisuje jako „niemal tak gęstą jak na UTMB”: Tom Evans, Ruth Croft, Marianne Hogan, Manon Bohard, Jean-Philippe Tschumi, Beñat Marmissolle. Oto, co trzeba wiedzieć, zanim zaczniecie śledzić wyścig.
Edycja 2026 w skrócie
| Start | Czwartek 15 października, godz. 22:00 — Ravine Blanche, Saint-Pierre |
| Meta | Stade de la Redoute, Saint-Denis |
| Dystans | 180 km (175 km w 2025 r.) |
| Przewyższenie | 10 200 m w górę |
| Limit czasu | 66 godzin — ostatni zawodnicy na mecie w niedzielę 18 października |
| Zapisani | Ponad 2 800, rekord (maksymalnie 3 000 numerów startowych) |
| Edycja | 34. |
Diagonale to czwarty i ostatni wielki etap światowego sezonu ultratrailowego, po Western States, Hardrock i UTMB. Dla wielu elitarnych zawodników to bieg zamykający rok; dla biegaczy z wyspy — po prostu wydarzenie roku.
Dlaczego znika Cilaos
Decyzję ogłoszono oficjalnie 19 lutego 2026 r. Organizator powołuje się na „ograniczenia komunikacyjne związane z jedyną drogą dojazdową do kotliny”: droga do Cilaos z jej 400 zakrętami i tunelem Gueule Rouge stwarzała „powtarzające się problemy bezpieczeństwa” między zawodnikami, pojazdami ekip wspierających i kibicami. Do tego dochodzą zniszczenia po cyklonie Garance z lutego 2025 r., obrywy na szlakach i prośba samej gminy.
Przejście przez Cilaos nie było zwykłym punktem odżywczym. Położone po 80 km biegu, w nocy, pełniło rolę „momentu odrodzenia”: baza życiowa w mieście, ciepło, ludzie, łóżko. Profil 2026 usuwa tę przerwę. To najgłębsza zmiana w wyścigu od lat i to ona sprawia, że prognozy są tak niepewne.
Trail de Bourbon (100 km) zachowuje natomiast start w Cilaos.
Nowa trasa, odcinek po odcinku
Saint-Pierre → Mare à Boue. Pierwsza część się nie zmienia: podejście w kierunku Domaine Vidot i Notre-Dame-de-la-Paix, płaskowyż wulkanu, potem Mare à Boue. Długo, miejscami szybko, w nocy — miejsce, w którym wyścigi przegrywa się przez nadmiar entuzjazmu.
Zbocze Kerveguen i Caverne Dufour. Tutaj Diagonale 2026 skręca w nowe. Zamiast zbiegać do Cilaos, zawodnicy wchodzą przez Kerveguen do schroniska Caverne Dufour, na 2 478 m n.p.m., pod Piton des Neiges. Najwyższy punkt, zimno, wiatr i żadnego miasta w dole, żeby się ogrzać.
Cap Anglais → Bélouve → Hell-Bourg. Zejście przez Cap Anglais, potem las Bélouve: las pierwotny, wilgotny, o śliskich korzeniach, który czołówka pokona zapewne nocą lub o świcie. Prowadzi do Hell-Bourg w kotlinie Salazie, które staje się główną bazą życiową wyścigu w miejsce Cilaos.
Salazie → Mafate. Z Hell-Bourg trasa przechodzi do Mafate szlakiem Scout i wraca do osad (îlets) kotliny. Znawcy trasy opisują ten fragment jako „bardziej łamiący” od starego: więcej technicznych podejść i stromych zbiegów, bez długich, szybkich odcinków, które dawniej pozwalały odpocząć.
Maïdo → Saint-Denis. Wyjście z Mafate przez Maïdo (2 200 m) pozostaje wielką ścianą wyścigu, potem długi zbieg do La Possession, Grande Chaloupe i Colorado, aż na stadion Redoute.
Dla zawodników z peletonu dodatkowe 5 km i bardziej poszarpany profil oznaczają, według szacunków specjalistycznych serwisów, od 45 do 90 minut wysiłku więcej. Dla elity pytanie brzmi inaczej: nikt jeszcze nie wie, jak wygląda czas odniesienia na tej trasie.
Mężczyźni: Tom Evans kontra stali bywalcy
Tom Evans (34 lata, Wielka Brytania) przyjeżdża z najpiękniejszym dorobkiem w stawce — zwycięzca Western States 2023 i UTMB 2025 — i z sezonem 2026 do uratowania. Wycofał się z Hardrock w lipcu, nie wystartował w UTMB w sierpniu: były oficer armii brytyjskiej odkrywa Reunion bez punktu odniesienia, ale ze świeżością kogoś, kto w tym roku nie ukończył żadnej setki mil.
Naprzeciw niego dwóch zawodników znających Diagonale lepiej niż ktokolwiek:
- Jean-Philippe Tschumi (44 lata, Szwajcaria) — 2. w 2022, 3. w 2023, 2. w 2024 r. Wieczny wicemistrz, regularny jak zegarek, choć jego start pozostawał niepewny na początku października.
- Beñat Marmissolle (45 lat, Kraj Basków) — zwycięzca z 2022 r., z sześciominutową przewagą nad Tschumim. Zrezygnował z UTMB 2026 z powodu urazu stopy, w tym roku wygrał Ultra-Trail Snowdonia. Jego start również zapowiadany jako niepewny.
Za nimi outsiderów jest wielu:
- Josh Wade (32 lata, Wielka Brytania), 3. na UTMB 2025
- Hugo Deck (26 lat), dwukrotny zwycięzca 100 km MaXi-Race, którego portret nakreśliliśmy w czerwcu
- Thibaut Garrivier, 5. na UTMB 2025
- Gautier Airiau i Léo Rogaume, odpowiednio 2. i 3. na TDS
- Antoine Guillon (56 lat), zwycięzca z 2015 r. i siedmiokrotnie na podium
I Reuniończycy, którzy grają u siebie i których nigdy nie wolno lekceważyć na tym terenie: Fabrice Payet (40 lat), 6. w 2023 i 2025 r., najlepszy z miejscowych w zeszłym roku z czasem 25 godz. 42 min, celujący w 25 godzin; Judicaël Sautron, stały bywalec pierwszej dziesiątki; Nicolas Rivière, 2. w 2019 r.
Kobiety: Ruth Croft, wielka faworytka w debiucie
Ruth Croft (37 lat, Nowa Zelandia) jest obrończynią tytułu na UTMB, który zdobyła w 2025 r. po 2. miejscu w 2024 r. W tym roku wycofała się z Chamonix dwa dni przed startem. To jej pierwsza Diagonale, a w mediach społecznościowych zapowiedziała, że chce „oddać sprawiedliwość wyścigowi”, dając z siebie „wszystko”.
Jej główną rywalką może okazać się Marianne Hogan (36 lat, Kanada). Druga na UTMB w 2022 r., trzecia w 2024 r., zajmowała 2. miejsce w Diagonale 2025, zanim wycofała się z powodu urazu łydki. Wraca z 3. miejscem z Western States w czerwcu.
Dalej znajomość terenu: Manon Bohard (35 lat), zwyciężczyni z 2024 r., wygrała w 2026 r. Restonica Trail i Échappée Belle i mówi o „głębokim przekonaniu”, że jej ciało jest „dziś bardziej sprawne niż w 2024 r.”. Sarah Vieuille, 4. w 2025 r., przyjeżdża ze zwycięstwem na TDS (22 godz. 08 min). Émilie Maroteaux (46 lat), z Reunionu, wygrała w 2021 r. i była 3. w 2023 r. A Claire Bannwarth, niestrudzona, startuje trzy tygodnie po 5. miejscu na Tor des Géants.
Wielcy nieobecni
Lista jest długa i po części tłumaczy, dlaczego wyścig jest tak otwarty:
- Baptiste Chassagne, zwycięzca z 2025 r. z czasem 23 godz. 31 min 54 s, postawił na UTMB — i zajął tam 2. miejsce w 18 godz. 47 min
- Blandine L'Hirondel, zwyciężczyni z 2025 r., poszła za ciosem i wygrała UTMB
- Ludovic Pommeret, zwycięzca z 2021 r., niedawno po operacji stopy
- Aurélien Dunand-Pallaz, zwycięzca z 2023 r., wyjechał atakować rekord GR20
- Mathieu Blanchard, zwycięzca z 2024 r., kontuzja pięty
- Courtney Dauwalter, która od 2022 r. dzierży kobiecy czas odniesienia na tym biegu — 24 godz. 37 min 47 s, 4. miejsce w klasyfikacji generalnej
W tej ostatniej kwestii liczy się jeden szczegół: ponieważ trasa się zmieniła, wszystkie rekordy biegu zaczynają się od zera. Czas zwycięzcy 2026 będzie, z definicji, rekordem.
Co zdecyduje o wyniku
Noc bez Cilaos. Czołówka minie Caverne Dufour i Bélouve w środku pierwszej nocy, bez mentalnego oddechu dawnej bazy życiowej. Ci, którzy budowali strategię wokół „dotrwania do Cilaos”, będą musieli ją wymyślić na nowo.
Upał w Mafate. Drugi dzień biegnie się w kotlinie, często w ponad 30 °C na dnie wąwozów. To tutaj zawodnicy z Europy, pod koniec sezonu, płacą najwyższą cenę.
Doświadczenie na reuniońskim terenie. Szlaki wyspy — stopnie, korzenie, błoto, wulkaniczna skała — nie przypominają niczego w Alpach. Tschumi, Marmissolle, Bohard, Payet to wiedzą. Evans i Croft dopiero to odkryją.
Świeżość. Evans i Croft nie ukończyli tego lata żadnego ultra. Hogan wraca z Western States, Vieuille z TDS, Bannwarth z Tor. Na 180 km świeże nogi liczą się tak samo jak dorobek.
Jak śledzić
Śledzenie na żywo zapewnia strona Grand Raid oraz Réunion la 1ère, która transmituje wyścig bez przerwy. Pierwsi mężczyźni są oczekiwani w Saint-Denis w ciągu dnia w sobotę 17 października, po około 23–25 godzinach biegu; pierwsze kobiety kilka godzin później. Ostatni finiszerzy przekroczą linię mety w niedzielę 18 października przed godz. 16:00, po 66 godzinach.
Aby zrozumieć format i logikę wielkich biegów na 100 mil, przeczytajcie nasze teksty o Western States, Hardrock i UTMB.
Główne źródła: Grand Raid de La Réunion · Outside.fr · Réunion la 1ère · u-Trail · Référence Trail · Extérieur Sport