Het was rond 3.55 uur op woensdag 16 september toen Jiaju Zhao in Courmayeur de finish overschreed. Hij was zondag om 10.00 uur vertrokken en had zojuist de 330 km en 24.000 m positief hoogteverschil van de Tor des Géants afgelegd in 65 u 55 min 22 s. Dertien minuten sneller dan het record van Victor Richard van vorig jaar, en een primeur: nooit eerder had een niet-Europese loper de langste wedstrijd van de alpiene kalender gewonnen.
Drieënkwart uur later viel nog een stukje geschiedenis. Katharina Hartmuth finishte in 67 u 10 min 09 s, derde in het algemeen klassement, mannen inbegrepen. Nog nooit had een vrouw op het algemene podium van de Tor gestaan. En ze veegde haar eigen vrouwenrecord uit 2024 met twaalf uur van de tabellen. Precies twaalf.
De wedstrijd in cijfers
| Start | Zondag 13 september, 10.00 uur, Courmayeur (Valle d'Aosta) |
| Officiële afstand | 330 km (336,1 km gemeten), ongeveer 24.000 m hoogtewinst |
| Formule | Non-stopwedstrijd zonder etappes: elke loper regelt zijn eigen slaap |
| Life bases | Valgrisenche, Cogne, Donnas, Gressoney, Valtournenche, Ollomont |
| Hoogste punt | Col Loson, 3.299 m |
| Tijdslimiet | 150 uur |
| Starters / finishers | 1.117 / 690 (427 uitvallers) |
| Omstandigheden | Bijna onafgebroken mooi weer, warme dagen |
De Tor is geen ultra als alle andere. Drie keer de afstand van de UTMB, geen etappes, geen verplichte nachtstop: de slaapstrategie hoort evenzeer bij de competitie als het doseren van de inspanning. De besten slapen in drie dagen een paar tientallen minuten. Sommigen slapen de eerste nacht helemaal niet, en soms de tweede ook niet.
Mannen: Zhao leidt van La Thuile tot Courmayeur
Jiaju Zhao nam al in La Thuile de leiding, na de eerste pas. Zes minuten voorsprong bij kilometer 50, elf in Valgrisenche, de eerste life base. Hij gaf de wedstrijd daarna nooit meer echt uit handen, op één uitzondering na.
De eerste 150 kilometer liep hij in ongeveer 24 uur, zonder de eerste nacht te slapen. Zijn eerste echte stop kwam in Gressoney (km 203), na 35 u 42 wedstrijd: een vijftigtal minuten, massage inbegrepen. De Zwitser Jonathan Schindler greep zijn kans en nam de kop over. De voorsprong hield geen stand: tussen Champoluc en Valtournenche (km 236) heroverde Zhao de leiding en sloeg vervolgens een kloof: 18 minuten op de Col Brison (km 280), 22 in Oyace. Schindler finishte een uur later, in 66 u 55, ook onder het oude record.
Daarachter maakte de Chinees Wei-Qiang Zhang een onverwachte nationale een-twee compleet. Drie Fransen in de top 10: Jérémy Goguet (5e), Aurélien Jacoutot (7e) en Martin Perrier (9e).
| Plaats | Loper | Tijd |
|---|---|---|
| 1 | Jiaju Zhao 🇨🇳 | 65 u 55 min 22 s — record |
| 2 | Jonathan Schindler 🇨🇭 | 66 u 55 min 06 s |
| 3 | Wei-Qiang Zhang 🇨🇳 | 71 u 53 min 56 s |
| 4 | Galen Reynolds 🇨🇦 | 72 u 53 min 23 s |
| 5 | Jérémy Goguet 🇫🇷 | 74 u 10 min 55 s |
| 6 | Corneliu Buliga 🇷🇴 | 76 u 50 min 46 s |
| 7 | Aurélien Jacoutot 🇫🇷 | 77 u 07 min 42 s |
| 8 | Ismael Röthlisberger 🇨🇭 | 77 u 20 min 06 s |
| 9 | Martin Perrier 🇫🇷 | 77 u 51 min 23 s |
| 10 | Gianluca Galeati 🇮🇹 | 78 u 05 min 24 s |
De Italiaan Simone Corsini, een van de lokale favorieten, gaf op in Pontboset (km 139) met een kapotte knie en quadriceps.
Wie is Jiaju Zhao?
Geboren in februari 1995 in Guizhou, een landelijke provincie in het zuidwesten van China, werkte Zhao als bewaker, in 2016 als maaltijdbezorger in Wuhan en als bloemist. Hij loopt marathons sinds 2014 en leeft sinds 2017 van het hardlopen. In China is hij bekend als viervoudig winnaar van de Chongli 168, de belangrijkste ultra van het land.
De Tor leerde hij kennen in 2025, en gaf op rond kilometer 200, amper twee weken na zijn UTMB. Voor 2026 veranderde hij zijn aanpak: drie wedstrijden van 168 km in het voorjaar, daarna twee maanden trainen in de Alpen voor de wedstrijd.
Hij beschrijft een „gefragmenteerde” slaap, een blik die af en toe wazig werd, klappen die hij zichzelf gaf en een tong waarop hij beet om wakker te blijven in de afdalingen van de derde nacht. En een ondubbelzinnige conclusie: de komende jaren loopt hij niet meer verder dan 168 km. De Tor heeft hij gewonnen, de Tor was hem genoeg.
Vrouwen: Hartmuth, twaalf uur sneller
Het vrouwenrecord van de Tor was al van Katharina Hartmuth: 79 u 10 min 40 s in 2024, als eerste vrouw onder de 80 uur, 7e in het algemeen klassement. Twee jaar later finishte ze in 67 u 10 min 09 s. Twaalf uur minder. Geslapen: een kwartier in totaal.
De Amerikaanse Mika Thewes, getipt als haar rivale, gaf op in Champorcher (km 131). Vanaf dat moment liep Hartmuth alleen tegen de mannen. In Gressoney passeerde ze na 37 u 02, amper 1 u 20 achter Zhao, en al met tien uur voorsprong op de tweede vrouw, de Chinese Hui-Ping Zhang (47 u 09). Claire Bannwarth, die op dat punt veertien minuten achter haar volgde, zakte daarna terug naar de vijfde plaats.
Ze vertelde over de hitte van maandag en pijnlijke voeten, en over de desoriëntatie bij de Frassati-hut in de laatste nacht. En over de zin die ze zichzelf bleef voorhouden: „Oké, laten we eens zien wat er gebeurt als je elke dag zo blijft doorduwen.”
| Plaats | Loopster | Tijd |
|---|---|---|
| 1 | Katharina Hartmuth 🇩🇪 | 67 u 10 min 09 s — record, 3e algemeen |
| 2 | Hui-Ping Zhang 🇨🇳 | 80 u 35 min 31 s |
| 3 | Manuela Vilaseca 🇧🇷 | 82 u 31 min 56 s |
| 4 | Melissa Paganelli 🇮🇹 | 82 u 55 min 29 s |
| 5 | Claire Bannwarth 🇫🇷 | 88 u 37 min 07 s |
| 6 | Wen-Fei Xie 🇨🇳 | 95 u 38 min 38 s |
| 7 | Chiara Innocenti 🇮🇹 | 96 u 11 min 14 s |
| 8 | Gladys Jaussaud 🇫🇷 | 98 u 55 min 24 s |
| 9 | Anna Troup 🇬🇧 | 100 u 27 min 35 s |
| 10 | Raffaella Canino 🇮🇹 | 104 u 15 min 57 s |
Hartmuth is 31, woont in Zürich en promoveerde aan de ETH in de klimaatwetenschappen op een onderzoek naar het Noordpoolgebied. Ze loopt trail sinds 2016. Haar recente erelijst laat zien hoe constant ze is op de allerlangste afstanden: 2e op de UTMB 2023 achter Courtney Dauwalter, 3e op de Hardrock 100 in 2024 en 2025, 3e op de UTMB 2025, winst op de MIUT in 2026. Maar de Tor is haar wedstrijd: hier is zij de enige ter wereld die doet wat zij doet.
Twee weken na de 24.000 hoogtemeters van de Tor staat Claire Bannwarth op 15 oktober aan de start van de Diagonale des Fous.
Franco Collé, 450 km en de Gletsjers
Terwijl de Tor330 werd beslist, volgde de TOR450 Tor des Glaciers zijn eigen ritme op de hoge paden van de vallei: 450 km, 32.000 m hoogteverschil, het dubbele van de tijd. Franco Collé, viervoudig winnaar van de Tor330 en een boegbeeld van Valle d'Aosta, won in 122 u 01 min 57 s. Het record van de wedstrijd blijft in handen van de Fransman Sébastien Raichon, 114 u 29 min 01 s in 2023.
Wat we onthouden
De editie van 2026 heeft twee zekerheden omvergeworpen. De eerste: dat de Tor een zaak was van Europeanen die de Alpen door en door kennen. Zhao en Zhang zetten China, waar de ultra's van 168 km een hele generatie lopers hebben gevormd, op de eerste rij. De tweede: dat het verschil tussen mannen en vrouwen ook op de allerlangste afstanden standhield. Hartmuth finishte vóór 1.114 mannen. Hoe langer de wedstrijd, hoe kleiner dat verschil wordt, en de Tor is daarvan het meest spectaculaire bewijs geworden.
De volgende grote ultra-afspraak vindt plaats op Réunion, op 15 oktober, op het nieuwe parcours van de Diagonale des Fous.
Verder lezen: de Diagonale des Fous 2026, nieuw parcours en favorieten, de Hardrock 100, de UTMB, wereldtop van het trailrunning en de overwinning van Baptiste Chassagne op de UTMB 2026.
Belangrijkste bronnen: iRunFar – uitslagen · Référence Trail · Aostasera – klassementen · Aostasera – portret van Katharina Hartmuth · Global Times – portret van Jiaju Zhao · South China Morning Post · Canadian Running – Katharina Hartmuth